De wulp (wetenschappelijke naam Numenius arquata) is de grootste steltloper van Europa. Het is een opvallende weide- en moerasvogel met een zeer lange, naar beneden gebogen snavel. In Nederland is de wulp een bekende maar steeds zeldzamere broedvogel.

De wulp is gemakkelijk te herkennen aan:

• Een lange, sterk gebogen snavel (vooral bij het vrouwtje extra lang)

• Bruin gevlekt verenkleed

• Lange poten

• Grote vleugelspanwijdte (ongeveer 80–100 cm)

In de vlucht valt de witte stuit (onderrug) goed op.

Zijn roep is luid en melancholisch: een lang, golvend “koer-lie” geluid dat je vooral in het voorjaar en ’s avonds hoort.

De wulp eet vooral kleine dieren die hij met zijn lange snavel uit de bodem haalt.

Belangrijk voedsel:

• Regenwormen

• Insecten en hun larven

• Kevers

• Spinnen

• Slakken

• In kustgebieden ook schelpdieren en kreeftachtigen

Met zijn lange snavel kan hij diep in zachte grond prikken. Op graslanden zoekt hij vooral wormen. In getijdengebieden en kwelders zoekt hij voedsel in modderige bodems.

Jonge wulpen eten in het begin vooral kleine insecten en larven die ze zelf van de grond pikken.

Het broedseizoen begint meestal in april en loopt tot juni.

De wulp maakt een eenvoudig nest op de grond:

• In open grasland

• Op heide

• In veen- of moerasgebieden

Het nest is een ondiep kuiltje, bekleed met wat gras en plantenmateriaal.

Legsel

• Meestal 3 tot 4 eieren

• Goed gecamoufleerd met bruine en donkere vlekken

Broedduur

• Ongeveer 27 tot 29 dagen

• Beide ouders broeden

De ouders verdedigen hun nest fel. Ze waarschuwen luid bij gevaar en kunnen schijnaanvallen uitvoeren.

De jongen zijn, net als bij de kievit, nestvlieders:

• Ze verlaten snel het nest

• Kunnen vrijwel direct lopen

• Zoeken zelf voedsel

Ze worden nog wel beschermd en begeleid door de ouders.

Na ongeveer 5 tot 6 weken kunnen jonge wulpen vliegen. Tot die tijd zijn ze erg kwetsbaar voor roofdieren en landbouwactiviteiten.

De wulp leeft in:

• Open graslanden

• Heidegebieden

• Veenweiden

• Kustgebieden en kwelders

In Nederland broedt hij vooral in rustige, open gebieden met weinig verstoring.

In de winter trekken veel Nederlandse wulpen naar Zuidwest-Europa of blijven in kustgebieden. In die tijd zie je ze vaak in groepen.

Een belangrijk broedgebied van de wulp is het Staphorsterveld.

Dit gebied staat bekend als een bolwerk voor de soort. Jaarlijks broeden daar ongeveer 70 tot 80 broedparen. Het open weide- en veenlandschap met relatief veel rust en geschikt grasland maakt het gebied belangrijk voor het voortbestaan van de wulp in Nederland.

De wulp staat in Nederland op de Rode Lijst. De belangrijkste bedreigingen zijn:

• Intensieve landbouw

• Verlaging van het waterpeil

• Vroeg maaien

• Predatie

• Verlies van open leefgebied

Omdat de wulp laat volwassen wordt en weinig jongen grootbrengt, herstelt de populatie zich langzaam.

De wulp is een grote, bruine steltloper met een lange gebogen snavel. Hij leeft in open graslanden, heide en kustgebieden. Hij broedt op de grond en zijn jongen kunnen snel lopen maar pas na enkele weken vliegen. Het Staphorsterveld is één van de belangrijkste broedgebieden van Nederland, met jaarlijks 70–80 broedparen.

De grutto is een middelgrote weidevogel die vooral voorkomt in open graslanden en natte weilanden. De wetenschappelijke naam is Limosa limosa. Het is één van de bekendste vogels van het boerenland en zelfs de nationale vogel van Nederland.

De grutto is goed te herkennen aan:

• Lange poten

• Een lange, rechte snavel (licht omhoog wijzend)

• Bruin gevlekt verenkleed

• In het voorjaar een opvallende roestbruine borst en hals

• Zwart-witte vleugels die in de vlucht duidelijk zichtbaar zijn

Hij is iets slanker gebouwd dan de kievit en heeft een rustige, statige manier van lopen.

Zijn roep klinkt als een hard en duidelijk “grút-to, grút-to”, waar hij ook zijn naam aan te danken heeft. Vooral in het voorjaar is dit geluid vaak te horen boven de weilanden.

De grutto eet vooral kleine dieren die hij met zijn lange snavel uit de bodem haalt. Hij zoekt voedsel in zachte, vochtige grond waar veel leven in zit.

Belangrijkste voedsel:

• Regenwormen (heel belangrijk, vooral in het voorjaar)

• Insecten zoals kevers en vliegen

• Larven

• Spinnen

• Kleine slakjes

In natte weilanden steekt hij zijn snavel diep in de grond om wormen te vinden. In ondiep water pikt hij insecten van de bodem of van het wateroppervlak.

De jongen eten vooral kleine insecten en larven die ze zelf uit het gras en van de grond pikken. Ze hebben veel eiwitrijk voedsel nodig om snel te groeien.

Het broedseizoen begint meestal in april en loopt door tot in juni.

De grutto broedt op de grond in open grasland. Het nest is eenvoudig:

• Een ondiep kuiltje in het gras

• Bekleed met droge grassprietjes en plantenmateriaal

Legsel

• Meestal 3 tot 4 eieren

• De eieren zijn bruin met donkere vlekken, waardoor ze goed gecamoufleerd zijn

Broedduur

• Ongeveer 22 tot 24 dagen

• Beide ouders broeden om de beurt

Tijdens de broedtijd verdedigen de ouders hun nest fel. Ze vliegen luid roepend rond boven indringers en proberen roofdieren weg te jagen.

Als een nest verloren gaat door maaien of predatie, kan een grutto soms opnieuw eieren leggen.

De jongen zijn nestvlieders, net als bij de kievit en de wulp:

• Ze kunnen kort na het uitkomen al lopen

• Ze verlaten snel het nest

• Ze zoeken zelf voedsel

De ouders beschermen hen en waarschuwen bij gevaar. De kuikens drukken zich bij dreiging plat tegen de grond zodat ze bijna niet opvallen.

Na ongeveer 4 tot 6 weken kunnen jonge grutto’s vliegen. Tot die tijd zijn ze erg kwetsbaar.

Belangrijke gevaren in deze periode:

• Maaien van graslanden

• Roofdieren zoals kraaien en vossen

• Slecht weer en voedseltekort

De grutto leeft vooral in:

• Natte graslanden

• Veenweidegebieden

• Open weilanden met een hoog waterpeil

Hij houdt van gebieden met:

• Veel insecten

• Zachte bodem

• Rust en weinig verstoring

Na het broedseizoen trekken veel grutto’s weg. Ze overwinteren vaak in Zuid-Europa en zelfs in West-Afrika. In het voorjaar keren ze terug naar de broedgebieden.

In het voorjaar verdedigt het mannetje een eigen territorium. Hij vliegt dan laag over het land en roept luid om een vrouwtje aan te trekken.

Een paartje blijft meestal één broedseizoen samen. In een goed jaar kunnen ze één of soms twee legsels grootbrengen.

Grutto’s zijn echte groepsvogels buiten de broedtijd. In de nazomer verzamelen ze zich in groepen voordat ze wegtrekken.

Een grutto kan in het wild meer dan 10 jaar oud worden, maar veel jongen halen hun eerste jaar niet.

Belangrijke bedreigingen zijn:

• Intensieve landbouw

• Vroeg en vaak maaien

• Lage waterstanden in weilanden

• Minder insecten

• Predatie

Daardoor is de grutto in aantal sterk achteruitgegaan. Bescherming van natte, bloemrijke graslanden is daarom erg belangrijk voor het voortbestaan van deze soort.

De grutto is een kenmerkende weidevogel met lange poten en een lange snavel. Hij leeft in natte graslanden, broedt op de grond en eet vooral wormen en insecten. De jongen kunnen snel lopen maar pas na enkele weken vliegen. Door veranderingen in de landbouw is de soort achteruitgegaan, waardoor goede weidegebieden van groot belang zijn.

De tureluur is een slanke weidevogel en steltloper die veel voorkomt in natte graslanden, moerassen en langs de kust. De wetenschappelijke naam is Tringa totanus. Het is een typische vogel van open, natte gebieden en hoort bij de bekendste weidevogels van Nederland.

De tureluur is goed te herkennen aan:

• Lange, fel oranje-rode poten

• Een slanke, rechte snavel (rood met een donkere punt)

• Bruin gevlekt verenkleed

• Witte onderkant

• In de vlucht een duidelijke witte achterrand op de vleugels

Hij is kleiner en slanker dan de grutto en heeft een meer sierlijke bouw.

Zijn naam komt van zijn roep: een luid en snel “tjuu-tjuu-tjuu”. Vooral in het voorjaar laat hij zich veel horen en vliegt hij vaak alarmerend rond boven zijn territorium.

De tureluur eet vooral kleine dieren die hij op en in de bodem vindt. Hij zoekt voedsel in natte weilanden, modderige oevers en ondiep water.

Belangrijkste voedsel:

• Insecten en larven

• Kevers

• Regenwormen

• Spinnen

• Kleine slakken

Langs de kust eet hij ook:

• Kleine kreeftachtigen

• Wormen uit de modder

Hij loopt rustig rond en pikt voedsel van de grond of uit het water. Met zijn snavel kan hij in zachte modder prikken om prooien te vinden.

De jongen eten vooral kleine insecten en larven die ze zelf uit het gras en van de bodem pikken.

Het broedseizoen begint meestal in april en loopt tot in juni.

De tureluur broedt op de grond in open, natte gebieden:

• Vochtige graslanden

• Veenweiden

• Kwelders langs de kust

• Natte natuurgebieden

Het nest is eenvoudig:

• Een ondiep kuiltje in het gras

• Bekleed met wat droog gras en plantenresten

Legsel

• Meestal 3 tot 4 eieren

• Bruin met donkere vlekken, waardoor ze goed opgaan in de omgeving

Broedduur

• Ongeveer 23 tot 25 dagen

• Beide ouders broeden om de beurt

De ouders verdedigen hun nest fel. Ze vliegen luid roepend boven indringers en proberen roofdieren weg te jagen door dichtbij te blijven en veel lawaai te maken.

De jongen zijn nestvlieders:

• Ze kunnen kort na het uitkomen al lopen

• Ze verlaten snel het nest

• Ze zoeken zelf voedsel

De ouders beschermen hen en waarschuwen bij gevaar. Bij dreiging drukken de jongen zich plat tegen de grond, waardoor ze bijna niet te zien zijn.

Na ongeveer 4 tot 5 weken kunnen jonge tureluurs vliegen. Tot die tijd zijn ze erg kwetsbaar.

Belangrijke gevaren:

• Maaien van graslanden

• Roofdieren zoals kraaien en vossen

• Slecht weer en voedseltekort

De tureluur leeft vooral in natte, open gebieden zoals:

• Vochtige weilanden

• Veenweidegebieden

• Moerassen

• Slootkanten en plasdras-gebieden

• Kustgebieden en kwelders

Hij houdt van plekken met een zachte bodem en ondiep water, omdat daar veel voedsel te vinden is.

Na het broedseizoen trekken veel tureluurs naar de kust. In de winter zie je ze vaak in groepen op slikken, schorren en modderige oevers.

In het voorjaar verdedigt het mannetje een eigen territorium. Hij vliegt dan veel rond en roept luid om een vrouwtje aan te trekken en andere vogels weg te jagen.

Een paartje blijft meestal één broedseizoen samen. Als een nest verloren gaat, kan het vrouwtje soms opnieuw eieren leggen.

Tureluurs zijn opvallend waakzaam. Bij gevaar slaan ze snel alarm en waarschuwen ook andere vogels in de buurt.

De tureluur kan in het wild meerdere jaren oud worden. Na het broedseizoen trekken veel vogels weg uit het binnenland.

• Een deel overwintert langs de Nederlandse kust

• Andere trekken naar Zuid-Europa of Afrika

Ze verzamelen zich in de nazomer vaak in groepen voordat ze vertrekken.

Net als andere weidevogels is de tureluur achteruitgegaan door veranderingen in het landschap.

Belangrijke oorzaken:

• Intensieve landbouw

• Verlaging van het waterpeil

• Vroeg maaien

• Minder insecten

• Verlies van natte graslanden

Een nat, open landschap met veel rust en voedsel is daarom belangrijk voor het voortbestaan van de tureluur.

De tureluur is een slanke weidevogel met opvallend rode poten en een rechte snavel. Hij leeft in natte graslanden en langs de kust, eet vooral insecten en wormen en broedt op de grond. De jongen kunnen snel lopen maar pas na ongeveer een maand vliegen. Net als andere weidevogels heeft hij het moeilijk door veranderingen in de landbouw en het landschap.